Phubbing: als je telefoon tussen jou en de ander in staat

Jullie zitten samen op de bank. De serie staat aan, maar jullie kijken allebei naar een ander scherm. Af en toe houdt een van jullie zijn telefoon omhoog. ‘Kijk dit.’ Daarna is het weer stil.

Phubbing is een samentrekking van phone en snubbing: iemand negeren voor je telefoon. Het woord klinkt grappig. Het gevoel aan de andere kant van de bank meestal niet.

Wat onderzoek zegt

Roberts en David (2016) vroegen honderden mensen met een relatie hoe vaak hun partner hen phubde. Wie dat vaker meemaakte, had meer ruzie over telefoongebruik en was minder tevreden over de relatie.

Ook hier geldt: het is een verband. Een telefoon maakt een goede relatie niet kapot, en een moeizame relatie wordt niet goed van één telefoonvrije avond. Maar het laat zien dat die kleine momenten wel tellen. Voor de ander voelt een blik op je scherm al snel als een signaal dat er iets belangrijkers is, ook als je dat zo niet bedoelt.

Waarom je het zelf bijna nooit merkt

Phubbing zie je makkelijker bij een ander dan bij jezelf. Je eigen telefoongebruik voelt altijd functioneel. Je checkt alleen even iets. Je reageert alleen even op de groepsapp. En hoe vaak je hem pakt, schat je waarschijnlijk te laag: wat mensen schatten en wat hun telefoon meet, ligt vaak ver uit elkaar (Parry e.a., 2021).

Wil je het weten? In het schermtijdoverzicht van je telefoon staat hoe vaak je hem per dag oppakt. Kijk naar dat getal als startpunt, niet als oordeel.

Drie afspraken voor thuis

Een plek in plaats van een regel. ‘Aan tafel geen telefoons’ is een regel, en over regels wordt onderhandeld. Een schaal op het dressoir is een plek. Wie zijn telefoon daar neerlegt, hoeft er niet meer over na te denken. Dat werkt beter, omdat gewoontes vastzitten aan de situatie en niet aan je voornemens (Wood & Rünger, 2016).

Begin bij jezelf, niet bij de ander. ‘Jij zit altijd op je telefoon’ sluit een gesprek. ‘Ik merk dat ik ’s avonds automatisch pak, en dat wil ik niet’ opent er een. Grote kans dat de ander het herkent.

Een vast moment voor de telefoon. Spreek niet af dat het nooit mag. Spreek af wanneer het wel mag, bijvoorbeeld een halfuur na het eten. Een vast moment kun je volhouden. Een verbod is een examen waarvoor je kunt zakken. Hoe je je avonden terugkrijgt, lees je in Schermtijd ’s avonds.

‘Kijk dit’ is geen phubbing

Samen iets bekijken, een foto laten zien, iets opzoeken voor een gesprek: dat is gewoon samen zijn met een scherm erbij. Het gaat om de momenten waarop je aandacht ergens anders is terwijl iemand je nodig heeft. Daar zit het verschil.

Als het om meer gaat dan de telefoon

Soms is ruzie over telefoons eigenlijk ruzie over iets anders. Je niet gezien voelen, te weinig tijd samen, spanning die nergens heen kan. Dan lost een schaal op het dressoir weinig op. Dan is het gesprek belangrijker dan de afspraak, en is het geen zwakte om daar hulp bij te zoeken.

Wat mensen willen weten

Wat betekent phubbing precies?

Iemand in je gezelschap negeren omdat je met je telefoon bezig bent. Het kan bij je partner, maar ook bij vrienden, collega's of je kinderen.

Is phubbing slecht voor je relatie?

Onderzoek laat een verband zien tussen vaker gephubd worden en minder tevreden zijn over je relatie (Roberts & David, 2016). Of de telefoon de oorzaak is, weet niemand zeker. Dat die momenten de ander opvallen, wel.

Hoe zeg ik tegen mijn partner dat het me stoort?

Vertel wat het met jou doet, niet wat de ander fout doet. En stel iets voor dat jullie allebei kunnen doen, zoals een vaste plek of een vast moment.

Genoemde bronnen: Parry e.a. (2021), Roberts & David (2016), Wood & Rünger (2016).